| Πρασές |
|
Ο Πρασές είναι οικισμός του Δ.Μουσούρων
σε υψόμετρο 480 περίπου μέτρων με 114 κατοίκους (απογραφή 2001). Απέχει από την
πόλη των Χανίων
Το χωριό
αναφέρεται από τους Ενετούς ως Prassea με τον 16ο αιώνα. Ο
οικισμός Χωστή αναφέρεται στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 ως Khoste (Pashley, Travels in Crete, II , 310) ενώ τα Νέα Ρούματα
αναφέρονται από τον Barozzi ως Roumatanea το 1577 (Σπανάκης, Πόλεις και
χωριά της Κρήτης, 2001).
Το χωριό όπως λέει και το όνομά του (Πρασές-πρασιά-φυτώριο) είναι πολύ εύφορο. Τα κυριότερα γεωργικά προϊόντα που παράγει είναι τα κάστανα και το ελαιόλαδο. Ωστόσο η οικονομία του Πρασέ και της Χωστής στηρίζεται σημαντικά και στην κτηνοτροφία, ενώ των Νέων Ρουμάτων στη γεωργία με την παραγωγή εσπεριδοειδών, ακτινιδίων, αβοκάντο , μήλων, σταφυλιώνκ.α. Αξιόλογη είναι επίσης η παραγωγή μελιού.
Κάθε χρόνο διοργανώνεται τον
Οκτώβριο γιορτή κάστανου από τον Πολιτιστικό Σύλλογο του χωριού με τη συμμετοχή
όλων των κατοίκων . Η γιορτή είναι παραδοσιακό γλέντι με παραδοσιακά φαγητά και
άφθονα κάστανα που σερβίρονται με 7 διαφορετικούς τρόπους. Στη γιορτή του
κάστανου γίνεται έκδηλο το αίσθημα της κρητικής παράδοσης και φιλοξενίας που
κατέχει τους κατοίκους του χωριού.
Τα σπίτια του Πρασέ είναι
διάσπαρτα σε μεγάλη έκταση. Στην πλατεία υπάρχουν 3 παραδοσιακά
καφενεία που σερβίρουν εδέσματα που παρασκευάζοντα κυρίως με τοπικά προϊόντα. Στην απέναντι πλευρά του
χωριού ρέει το μικρό ποτάμι που διασχίζει το χωριό στις άκρες του οποίου
υψώνονται μεγάλα πλατάνια. Δίπλα στο ποτάμι υπάρχει ένας παλιός πετρόκτιστος
νερόμυλος. Προχωρώντας στους μικρούς δρόμους που οδηγούν στις γειτονιές του
χωριού θα συναντήσουμε πολύ όμορφα τοπία που αξίζει κάθε φυσιολάτρης να
θαυμάσει από κοντά. Δίπλα στο ποτάμι συναντάμε και τον ναό του Αγ. Ιωάννη του Πρόδρομου (αποκεφάλιση).
Η εκκλησία η οποία είναι πιθανόν να κτίστηκε το 1880-1890 πάνω σε παλαιότερο
χριστιανικό ναό έχει ένα όμορφο λιθόκτιστο καμπαναριό.
Στον οικισμό Χωστή υπάρχει ο ναός των Αγ. Κωνσταντίνου και Ελένης που κτίστηκε
την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Απέναντι από το χωριό υπάρχει ο γραφικός παλαιός
οικισμός Ασκίδια κρυμμένος μέσα σε πεύκα, πλατάνια, βελανιδιές, καστανιές,
ελιές κ.τλ. Ο οικισμός αναφέρεται από τον ενετό Καστροφύλακα το 1583 ως Schidia
με 129 κατοίκους ενώ η τελευταία αναφορά που έχουμε είναι το 1928 όπου είχε 101
κατοίκους. Εκεί υπάρχει και ο μικρός βυζαντινός
ναός (15ου – 16ου αιώνα) του Αγ. Νικολάου με βυζαντινές τοιχογραφίες.
Στην κοιλάδα των
Νέων Ρουμάτων της Κρήτης, στη θέση «Πεύκος», βρίσκεται ένας σημαντικός πρωτομινωικός τάφος, που έχει άμεση
σχέση με τους σύγχρονούς του κυκλαδικούς. Ένας δεύτερος θολωτός τάφος όμοιας
κατασκευής, αλλά μικρότερων διαστάσεων, έχει ανασκαφεί σε άλλη θέση στην ίδια
περιοχή, ενώ ίχνη πρωτομινωικών εγκαταστάσεων έχουν εντοπισθεί σε διάφορα
υψώματα γύρω από την κοιλάδα των Νέων Ρουμάτων. Ο τάφος είναι μικρών
διαστάσεων, θολωτός, κτισμένος με ποταμίσιες πέτρες και περιείχε ένα νεκρό σε
συνεσταλμένη στάση και δύο αγγεία ως κτερίσματα. Αποτελεί νέο στοιχείο για την
πρωτομινωική ταφική αρχιτεκτονική, καθώς οι μέχρι σήμερα γνωστοί στην Κρήτη
τάφοι είναι μεγαλύτερων διαστάσεων, με πιο αντιπροσωπευτικούς τους μεγάλους
κυκλικούς της Μεσαράς, όπου φαίνεται ότι θάβονταν τα μέλη ενός ολόκληρου
γένους. Σε δοκιμαστική έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο χώρο γύρω από τον τάφο
βρέθηκαν διάσπαρτες πέτρες και λίγα όστρακα ανάμεσά τους. (Β. Νινιού – Κινδελή, αρχαιολόγος, Α.Τσίγκου, αρχαιολόγος)
Μεταξύ των
οικισμών του Πρασέ, Ορθουνίου, Βατολάκκου και Σκινέ εκτείνεται η ευρύτερη
περιοχή της “κοιλάδας του Φασά”. Η περιοχή περιλαμβάνεται στο δίκτυο περιοχών
“Natura
Στην κοιλάδα του
Φασά έχει αναφερθεί ο μοναδικός πληθυσμός στην Ελλάδα, της φτέρης Woodwardia radicans (πολυετές
πτεριδόφυτο με μεγάλα φύλλα 30-
Στην κοιλάδα του
Φασά υπάρχει επίσης και το Lathyrus
neurolobus ο ενδημικός λάθυρος της Δυτικής Κρήτης, το οποίο προστατεύεται
από το προεδρικό διάταγμα 67/81.
|