Ορθούνι

____.jpgΤο Ορθούνι είναι ορεινός οικισμός του Δήμου Μουσούρων που βρίσκεται σε υψόμετρο 400 περίπου μέτρων, έχει 140 κατοίκους (απογραφή 2001) και απέχει 24 χλμ από την πόλη των Χανίων. Ο οικισμός Λαγγός που υπάγεται στο τοπικό δαμέρισμα Ορθουνίου έχει 42 κατοίκους (2001).

Το Ορθούνι αναφέρεται πρώτη φορά από τον Barozzi το 1577 ως Orthuni. Αναφέρεται επίσης και σε μεταγενέστερες απογραφές των ενετών και των αιγυπτίων (1583, 1630, 1834). Το 1940 το Ορθούνι ήταν η έδρα της ομώνυμης κοινότητας με 325 κατοίκους.

Οι κάτοικοι της περιοχής ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Τα κυριότερα γεωργικά προϊόντα είναι οι ελιές ελαιοποιήσεως, τα εσπεριδοειδή και τα κτηνοτροφικά φυτά και δευτερευόντως παράγονται κεράσια, μήλα, καρπούζια πεπόνια, πατάτες κ.α. Η κτηνοτροφία στηρίζεται στην εκτροφή αιγοπροβάτων.

Οι λίγοι μόνιμοι κάτοικοι που έχουν απομείνει διατηρούν τα παραδοσιακά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά του τόπου. Έχει συσταθεί πολιτιστικός σύλλογος από τους κατοίκους με το όνομα “ο Λαμπαθές”. Στην περιοχή υπάρχουν αρκετές εκκλησίες από τις οποίες οι τρεις είναι παλιές. Ο Προφήτης Ηλίας ο οποίος κτίστηκε πιθανόν την εποχή της ενετοκρατίας και ανακαινίστηκε πρόσφατα. Η εκκλησία της Παναγίας έχει αναστηλωθεί πολλές φορές και είναι άγνωστη η ακριβής χρονολογία κατά την οποία  κτίστηκε, αλλά από μαρτυρίες των κατοίκων σίγουρα υπήρχε και κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Επίσης ο Αγ. Νικόλαος, ο οποίος κτίστηκε το 1887 και έχει ένα όμορφο λιθόκτιστο καμπαναριό.

Κάθε χρόνο γίνονται τέσσερα μεγάλα πανηγύρια:

Στις 15 Αυγούστου της Παναγίας

Στις 6 Δεκεμβρίου του Αγ. Νικολάου

Στις 28 Οκτωβρίου του Αγ. Δημητρίου στον Λαγγό και

Στις 20 Ιουλίου του Προφήτη Ηλία

Σπήλαιο Βουκολέ στο ΟρθούνιΤο Ορθούνι έχει πλούσια βλάστηση και φυσική ομορφιά που οφείλεται εν μέρει στο ορεινό ανάγλυφο τοπίο. Στην περιοχή Μουτσουδιά όπου οδηγεί δρόμος από τον οικισμό Χωστή και από την γειτονιά Γιανουκιανά του Ορθουνίου, υπάρχει πηγή και ένα πολύ μεγάλο πλατάνι με κόμη που καλύπτει επιφάνεια περίπου 300 τ.μ. και αποτελεί αξιόλογο μνημείο της φύσης. Στην ίδια περιοχή βρίσκεται ένα μικρό σπήλαιο με όνομα η «Τρύπα του Βουκολέ». Το σπήλαιο αυτό βρίσκεται στην κοίτη του ποταμού, μέσα σε ένα μικτό δάσος από κυπαρίσσια και πουρνάρια. Αποτελείται από 3 κύριες αίθουσες και σε κάποια σημεία έχει ωραίο διάκοσμο με σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Η είσοδος του σπηλαίου είναι πολύ μικρή και δεν διακρίνεται εύκολα, λόγω της πυκνής βλάστησης που την περιβάλλει.