04.09.10
Πρασές Εκτύπωση E-mail

Το χωριό Πρασές

Ο Πρασές είναι οικισμός του Δ.Μουσούρων σε υψόμετρο 480 περίπου μέτρων με 114 κατοίκους (απογραφή 2001). Απέχει από την πόλη των Χανίων 31 χλμ. και τον συναντάμε στη διαδρομή Χανίων – Σούγιας. Στο Τοπιικό διαμέρισμα του Πρασέ ανήκουν και οι οικισμοί Νέα Ρούματα με 61 κατοίκους (2001) και Χωστή με 23 κατοίκους (2001).

Το χωριό αναφέρεται από τους Ενετούς ως Prassea με τον 16ο αιώνα. Ο οικισμός Χωστή αναφέρεται στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 ως Khoste (Pashley, Travels in Crete, II , 310) ενώ τα Νέα Ρούματα αναφέρονται από τον Barozzi ως Roumatanea το 1577 (Σπανάκης, Πόλεις και χωριά της Κρήτης, 2001).

 

Το χωριό όπως λέει και το όνομά του (Πρασές-πρασιά-φυτώριο) είναι πολύ εύφορο. Τα κυριότερα γεωργικά προϊόντα που παράγει είναι τα κάστανα και το ελαιόλαδο. Ωστόσο η οικονομία του Πρασέ και της Χωστής στηρίζεται σημαντικά και  στην κτηνοτροφία, ενώ των Νέων Ρουμάτων στη γεωργία με την παραγωγή εσπεριδοειδών, ακτινιδίων, αβοκάντο , μήλων,  σταφυλιώνκ.α. Αξιόλογη είναι επίσης η παραγωγή μελιού.

Κάθε χρόνο διοργανώνεται τον Οκτώβριο γιορτή κάστανου από τον Πολιτιστικό Σύλλογο του χωριού με τη συμμετοχή όλων των κατοίκων . Η γιορτή είναι παραδοσιακό γλέντι με παραδοσιακά φαγητά και άφθονα κάστανα που σερβίρονται με 7 διαφορετικούς τρόπους. Στη γιορτή του κάστανου γίνεται έκδηλο το αίσθημα της κρητικής παράδοσης και φιλοξενίας που κατέχει τους κατοίκους του χωριού.

Τα σπίτια του Πρασέ είναι διάσπαρτα σε μεγάλη έκταση. Στην πλατεία υπάρχουν 3 παραδοσιακά καφενεία που σερβίρουν εδέσματα που παρασκευάζοντα κυρίως με τοπικά προϊόντα. Στην απέναντι πλευρά του χωριού ρέει το μικρό ποτάμι που διασχίζει το χωριό στις άκρες του οποίου υψώνονται μεγάλα πλατάνια. Δίπλα στο ποτάμι υπάρχει ένας παλιός πετρόκτιστος νερόμυλος. Προχωρώντας στους μικρούς δρόμους που οδηγούν στις γειτονιές του χωριού θα συναντήσουμε πολύ όμορφα τοπία που αξίζει κάθε φυσιολάτρης να θαυμάσει από κοντά. Δίπλα στο ποτάμι συναντάμε και τον ναό του Αγ. Ιωάννη του Πρόδρομου (αποκεφάλιση). Η εκκλησία η οποία είναι πιθανόν να κτίστηκε το 1880-1890 πάνω σε παλαιότερο χριστιανικό ναό έχει ένα όμορφο λιθόκτιστο καμπαναριό.

Στον οικισμό Χωστή υπάρχει ο ναός των Αγ. Κωνσταντίνου και Ελένης που κτίστηκε την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Απέναντι από το χωριό υπάρχει ο γραφικός παλαιός οικισμός Ασκίδια κρυμμένος μέσα σε πεύκα, πλατάνια, βελανιδιές, καστανιές, ελιές κ.τλ. Ο οικισμός αναφέρεται από τον ενετό Καστροφύλακα το 1583 ως Schidia με 129 κατοίκους ενώ η τελευταία αναφορά που έχουμε είναι το 1928 όπου είχε 101 κατοίκους. Εκεί υπάρχει και ο μικρός βυζαντινός ναός (15ου – 16ου αιώνα) του Αγ. Νικολάου με βυζαντινές τοιχογραφίες.

Στην κοιλάδα των Νέων Ρουμάτων της Κρήτης, στη θέση «Πεύκος», βρίσκεται ένας σημαντικός πρωτομινωικός τάφος, που έχει άμεση σχέση με τους σύγχρονούς του κυκλαδικούς. Ένας δεύτερος θολωτός τάφος όμοιας κατασκευής, αλλά μικρότερων διαστάσεων, έχει ανασκαφεί σε άλλη θέση στην ίδια περιοχή, ενώ ίχνη πρωτομινωικών εγκαταστάσεων έχουν εντοπισθεί σε διάφορα υψώματα γύρω από την κοιλάδα των Νέων Ρουμάτων. Ο τάφος είναι μικρών διαστάσεων, θολωτός, κτισμένος με ποταμίσιες πέτρες και περιείχε ένα νεκρό σε συνεσταλμένη στάση και δύο αγγεία ως κτερίσματα. Αποτελεί νέο στοιχείο για την πρωτομινωική ταφική αρχιτεκτονική, καθώς οι μέχρι σήμερα γνωστοί στην Κρήτη τάφοι είναι μεγαλύτερων διαστάσεων, με πιο αντιπροσωπευτικούς τους μεγάλους κυκλικούς της Μεσαράς, όπου φαίνεται ότι θάβονταν τα μέλη ενός ολόκληρου γένους. Σε δοκιμαστική έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο χώρο γύρω από τον τάφο βρέθηκαν διάσπαρτες πέτρες και λίγα όστρακα ανάμεσά τους.
Το μνημείο αποκαλύφθηκε τυχαία το 1980.

(Β. Νινιού – Κινδελή, αρχαιολόγος, Α.Τσίγκου, αρχαιολόγος)

 

Φυσική πηγή Η τραχεία πεύκη είναι το κύριο είδος που συγκροτεί το πευκοδάσος του Πρασέ. και είναι σε μίξη με κυπαρίσσι σε αναλογία περίπου 10:1. Στον υπόροφο εμφανίζονται σε διάκενα αστοιβίδες, λαδανιές, ρείκια κ.α.

Μεταξύ των οικισμών του Πρασέ, Ορθουνίου, Βατολάκκου και Σκινέ εκτείνεται η ευρύτερη περιοχή της “κοιλάδας του Φασά”. Η περιοχή περιλαμβάνεται στο δίκτυο περιοχών “Natura 2000”  ως τόπος κοινοτικής σημασίας με κωδικό: GR: 4340006 και το όνομα: Limni Agias-Platanias-Rema kai ekvoli Keriti-Koilada Fasas.

Στην κοιλάδα του Φασά έχει αναφερθεί ο μοναδικός πληθυσμός στην Ελλάδα, της φτέρης Woodwardia radicans (πολυετές πτεριδόφυτο με μεγάλα φύλλα 30-250 εκ., εκφυόμενα από το παχύ ρίζωμα), η οποία αναφέρεται στο Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας ως κινδυνεύον (Ε), προστατεύεται από την συνθήκη της Βέρνης (1992) και την Ευρωπαϊκή οδηγία 92/43/ΕΟΚ, ενώ η παγκόσμια κατάσταση της εξάπλωσής και διατήρησής του πληθυσμού του είναι άγνωστες (IUCN 1993). Φύεται σε κοιλάδες με μεγάλη βροχόπτωση, κοντά σε μικρούς καταρράκτες ή σκιερές πλαγιές με πολύ υγρό έδαφος και υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία σε υψόμετρο 200-500 m. Η φτέρη δεν αντέχει την ξηρασία και οποιαδήποτε δραστηριότητα που θα έχει σαν αποτέλεσμα την αποξήρανση των ενδιαιτημάτων της θα οδηγήσει στην εξαφάνισή της.

Στην κοιλάδα του Φασά υπάρχει επίσης και το Lathyrus neurolobus ο ενδημικός λάθυρος της Δυτικής Κρήτης, το οποίο προστατεύεται από το προεδρικό διάταγμα 67/81.

(Μ.Α.Ι.Χ., “Μελέτη της βλάστησης και της χλωρίδας επιλεγμένων υγροτόπων της Κρήτης” LIFE 00 ENV/GR/00685, 2003).